04.22.07

Bir Öküzü Anlamak (Çuf Çuf)

Posted in SAYI 21 at 22:54 yapan Editor

Yazan: mitili

Oncelikle okuz hakkinda bir $eyler soylemek istiyorum. Okuz boynuzlu, okuz gibi bir hayvandir. Boynuzu kulagi gectigi gibi, bir kuyruga da sahiptir bu hayvan. Evet okuz boyle bir $eydir i$te.

Bu okuz hayvaniyla tren araci, ayrilmaz ikililere birer ornek olarak gosterildi hep yillarca. Aralarinda kar$i konulamaz bir bag varmi$ gibi, birbirini deli gibi seven a$iklar gibi bildik onlari biz hep. Hatta “tren okuz baksin diye yapildi, sonradan toplu ta$ima araci oldu” hikayeleri dilden dile dola$ti…

insanlar okuzlerin treni nasil seyrettigine, okuz trene bakar gibi baktilar. Anlam vermeye cali$ip, giden trene “ne var lan bu trende” diye merak edip yakindan bakarken olenler mi istersin, kolu bacagi kopanlar mi… Az ki$i mi kafayi yemedi okuzleri anlamaya cali$irken…

Ama ben anladim! $u a$agida yazan hikayeyi anladiktan sonra bulup kanit olarak kullandim. Hatta kullaniyorum buyrun:

“icinde bir suru o harfi olan cok” zaman once, rivayete gore, ne idugu belirsiz bir ulkede, zamanin hukumdarinin kucuk oglu, cobanlara ozenip bir gun koyunlari alip otlatmaya goturmu$. Koyunlar hart hurt otlari cignerken, cocuk kavalini ufluyormu$.

Birden gozune okuz gibi bir hayvan takilmi$. Biraz incelediginde bunun gercekten okuz oldugunu anlami$. Anlami$ anlamasina ama bu okuzde garip bir $ey varmi$. Hayvan bir yere odaklanmi$, agzinda bir $eyler cigneyerek, gozlerini ayirmadan hep ayni yere bakiyormu$.

Cocuk cok merak etmi$ neye baktigini. Durdugu yerden gozukmedigi icin agaca cikmi$. Bir de bakmi$ ki hayatinda hic gormedigi, buyuk mu buyuk, uzun mu uzun bir nesne (oha) suratle ilerliyormu$.

Hemen saraya ko$mu$ bizim cocuk. Durumu hukumdara anlatmi$.

“Yuruyun bre gidiyoruz neymi$ bakalim o” dercesine adamlarina bir baki$ atmi$ hukumdar.
“Emriniz ba$imiz ustune” dercesine kafalarini sallami$lar adamlari da.
“Atimi getirin bre deyyuzlar” der gibi i$aret etmi$ hukumdar.
“Niye kufur ediyo la bu” gibilerinden baki$mi$lar adamlar.

Hukumdar yanina bir bilgin de almi$, hep beraber olay yerine gitmi$ler. Gittiklerinde kimse gorduklerine inanamami$.

Herkes birbirine $a$kin gozlerle bakiyormu$. Tanri’nin kendilerini cezalandirdigini du$unup, o uzun ve buyuk nesneyi canavar zannetmi$ler.

Hukumdar bilgine bunun ne oldugunu sormu$. Bilgin de anlamami$ ki soylesin, oyle bon bon bakmi$ hukumdarin suratina.

“Ne bakiyon lan okuz trene bakar gibi” demi$ hukumdar. Sonra cocugun kafasinin ustunde bir ampul belirmi$. i$te o zaman gemiye tren demeye ba$lami$ bu degi$ik millet. Sonra tabi gel zaman git zaman i$in rengi degi$erek gunumuz tren kavrami olu$mu$. Neyse buralari gereksiz ayrinti.
Hikayeden de anla$ilacagi gibi, i$in trenle hic alakasi yok. Bu trene bakma olayi, eski zamanlarda bulunan terimden geliyor. Yoksa okuzu koy bogaz koprusune, ya da koy formula tribunune onlari da izler. Sen ko$, seni bile izler.

Tren yollari genelde boyle kirsal kesimlerden gectigi icin, okuzler de sese falan kulak verip “ne lan bu” diye du$unurken bakarlar i$te oyle bon bon. Olayin asli budur.

Ayrica belirtmek istedigim cok onemli bir mevzu daha var. Okuz kelimesi bir kufur olarak kullanilmamalidir. Okuz de olsa, okuz okuzdur. Kendine has bir asilligi, gururu vardir.

Ve i$te kimsenin bilmedigi birkac okuz atasozu:

Okuz trene baktigi yerden belli olur.
Bir tren gider, bin tren gelir.
iki okuzun baktigi tren degildir.
Okuze ucak gostermi$ler, ille de “trenim” demi$.
Besle okuzu tuzluga yazsin. (Okuz herif)

Permalink