02.25.07
İnsanlığın Terakkisi 1
Yazan: capt it all
[Terakki=gelişim, ilerleme, modernliği yakalama]
Bu konuyu bir yazı dizisi halinde ele alacağım. Muhtemelen 3-4 haftada tamamlamayı öngörüyorum. Bu çalışmanın orijinali benim 4-5 aylık okumalarım ve fikri teadilerim neticesi geliştirilmiştir ve siz TUZLUK okurları ile bu çalışmamın küçük özetini [küçük dediysem de 3-4 hafta sürecek] paylaşmaktan onur duyuyorum.
Metne girişmeden önce yazının ana teması ile ilgili ön bilgiler vermeyi uygun gördüm. Ve bir de yazı dizisinin yol haritasını.
Görüşleri, fikri akımları ve dinleri incelerken büyük oranda kronolojiye bağlı kalmaya çalıştım. Yer yer filozofların ve Din adamlarının görüşlerini iktibas edeceğim. Tabii incelemeler hep özet şeklinde olacak. Amaç sadece okuyucuya fikir geliştirecek temel bilgileri vermektir. Bu sebepten ilk önce Hıristiyanlığı inceleyeceğim. Sonra günümüze daha da yaklaşarak Rönesansı, Bilimsel düşünceyi [Modernizm], Marksizmi, Kapitalizmi, Darwinizmi ve sonradan gelişen bir bilim olarak Psikoloji ve Örgüt Psikolojisini inceleyeceğim. Sonra tarihin en başına dönüp Yunan ve Roma imparatorluklarını inceleyecek, onlarda bulunan terakki anlayışından sözedeceğim. Fakat bu sırayı, anlatmak istediğim, daha uygun ve önemli yahut öncelikli gördüğüm konulara göre değiştirebilirim belki de. En son İslam’ı geniş çapta inceleyeceğim. Ayrıca İslam’ı modern reformlar ile birlikte inceleyeceğim. Yani en önemli kısım İslamın terakki anlayışı olacak. Buyrunuz…
¼br />
İNSANLIĞIN TERAKKİSİ
[Kasım 06-Şubat 07] [Özet]
İnsanlık, var olduğu süreçten beri terakkinin [gelişimin-ilerlemenin] peşindedir. Çeşitli fikri akımların, dinlerin tesirinde yer yer dünyada cenneti yaşamak, yer yer de kurtuluş için yöntemler yahut fikirler ileri sürerek gelişmek, ilerlemek ister. Gelişme-ilerleme dünya üzerinde insanlara has bir olgudur ve insan olmanın doğal sonucudur. İnsanın her yaptığı eylemde, savunduğu her görüşte ana fikirdir.
Bu girizgahı sonlandırıp, çeşitli fikri ve dinleri ayrı başlıklar altında inceleyelim…
HIRİSTİYANLIK:
Öncelikle şunu belirteyim, hıristiyanlığı müslümanlığa göre tahrif edilmiş biçimiyle ele alıyorum. Orijinal hıristiyanlık [müslümanlığa göre] zaten islam’dır. İslam’ı da daha sonraki yazımda ele alacağım.
Hıristiyanlıkta temek hedef, ana maksat kurtuluş’dur. İnsanlık Hz. Adem’den beri suçludur. Çünkü Hz. Adem, tüm insanlığı etkileyecek büyük suçu işlemiş, ceza olarak dünyaya gönderilmiştir. Bu sebepten hristiyanlık kurtuluş’u amaçlar. Doğan tüm insanlar bu günah ile beraber doğmaktadırlar. Ve insanın amacı da bu günahtan temizlenip kurtuluşa ermek ve cennete gitmektir. Terakki, hıristiyanlıkta bu bağlamda düşünülür.
Hıristiyanlıkta yüzyıllar boyu kurtuluş kilisede görülmüştür. İnsanlığın terakkisi de bu bağlamda değerlendirilmiştir. Hıristiyanlıkta terakki, kilise ile olan ilişkilerle sınırlıdır, kilise olmadan bir terakki söz konusu değildir. Din adamlarına saygı göstemek, kiliseye saygı göstemek terakkinin temel şartlarıdır. Ruhban sınıfı, insanlığın kurtuluşuna vesile olacak, tanrı ile birey arasında köprü vazifesi olan insanlar olarak görülmüştür, ta ki Protestanlığa kadar. Protestanlık ile birlikte Hristiyanlığın temel amacı değişmiştir. Ve yine Protestanlıktan itibaren ruhban sınıfı vasfını yitirmiştir.¼br />
Hıristiyanlığın bu şartlar altında zaten ağır aksak gidiyor olması hasebiyle patlayacak olması aşikardır. Nitekim rönesans ve bilimsel düşüncenin avrupada gelişmesi ile birlikte patlamış, Hıristiyanlık bir terakki melcei olarak görülmemeye başlanmıştır. Birçok parametreyle birlikte insanlık Hıristiyanlıktan [temel felsefe olmasa bile birçok niteliği bakımından] vaz geçmiştir. Bu vaz geçmeyi bir dinden vazgeçme olarak değil, bir terakki aracı olarak Hıristiyanlıktan vazgeçme olarak anlamalıyız. Yoksa işin inanç kısmı bambaşkadır ve bunun konumuz ile ilgisi bulunmuyor.¼br />
Avrupada rönesans ile birlikte gelişen Bilimsel Düşünce [kısaca aydınlanma dönemi], insanlığın terakki anlayışına bambaşka bir boyut kazandırmıştır. Bir sonraki haftaya konumuz bu olacak. Belki de daha eskiye, Yunan Felsefesine, Roma İmparatorluğuna, Aristoya felan dalarım, belli olmaz. Hepinizin gözlerinden öperim…